BOOKS OF SOULS: JAY

2012

143. TY, JA I FEJS, CZYLI FACEBOOK DROGĄ DO PRZYSZŁOŚCI

, by MargoRoth

13 POWODÓW, CZYLI O TYM, JAK ZNISZCZYĆ CZŁOWIEKA - RECENZJA #64

Tytuł oryginalny: Thirteen Reasons Why
Autor: Jay Asher
Data premiery: 28 marca 2017
Wydawnictwo: Rebis
Liczba stron: 272

PIERWSZE ZDANIE:

OPIS:
Clay Jensen po powrocie ze szkoły znajduje przed swoimi drzwiami paczkę. W środku odkrywa taśmy magnetofonowe, na których słyszy głos Hannah - dziewczyny z jego szkoły, która dwa tygodnie wcześniej popełniła samobójstwo. Na taśmach wymienia trzynaście powodów, dla których zdecydowała się odebrać sobie życie - a Clay jest jednym z nich.
Chłopak przeżywa przerażającą noc wędrując po mieście z głosem Hannah w uszach. Odkrywa powody smutku i bólu dziewczyny i dowiaduje się, że sam nieświadomie brał udział w jej drodze na tamten świat. Dociera do niego, że nie można już zmienić przeszłości.

OPINIA:
Powieść Jaya Ashera od bardzo dawna znajdowała się na mojej liście książek, które chciałam przeczytać. Tym, co mnie do niej przyciągnęło, był niezwykle oryginalny pomysł na fabułę, bo, przyznajcie - nie spotkaliście się jeszcze z historią, w której samobójczyni zostawia po sobie taśmy przeznaczone dla kilkunastu wybranych osób, które są tym samym powodami jej śmierci. Jakiś czas temu pojawił się serial wyprodukowany przez Netfilx, nakręcony na podstawie 13 powodów, a wraz z nim doszło do wznowienia książki, więc nadarzyła się w końcu okazja do przeczytania powieści Jaya Ashera.

Zacznijmy od tego, że historia Hannah Baker jest przejmująco smutna, jak każda historia śmierci. Jednak wysłuchując razem z Clayem nagrań zostawionych przez dziewczynę powoli zagłębiamy się w jej świat, poznajemy wiele jego aspektów, które wpłynęły na jej decyzję. Na samym początku powody samobójstwa, o których mówi Hannah, wydawały mi się trywialne i banalne, ale im bardziej poznawałam jej życie, tym częściej przekonywałam się, że Hannah nie koloryzowała, nie dramatyzowała i nie odebrała sobie życia bez przyczyny. Jak sama mówi, każdy z powodów jej śmierci jest tylko częścią śnieżnej kuli, która popchnęła ją do tego czynu, jakim było samobójstwo. Pozornie nieznaczące zachowanie jednej osoby wywołuje reakcję łańcuchową, która ma bardzo poważne skutki w przyszłości. Kolejne taśmy odkrywałam z przerażeniem: co jeszcze może przytrafić się tej biednej dziewczynie? Jakiego okrucieństwa ludzi jeszcze doświadczy?

Powieść Jaya Ashera zawiera ważne przesłanie. Możemy nawet nie mieć świadomości, jaki jest nasz wpływ na drugiego człowieka. Nie wiemy, w jakim momencie życia się on znajduje, i nie wiemy, jak ważne może być dla niego to, co zrobimy lub nie, to, co powiemy lub nie. Każde nasze zachowanie, które wydaje nam się nieznaczące, może się liczyć dla tej osoby najbardziej na świecie. Część osób, która była powodami śmierci Hannah, z pewnością nie miała zamiaru jej zranić. Podobnie jak Clay, mogli nie mieć nawet świadomości, że odgrywają w jej życiu jakąś znaczącą rolę. A jednak ich okrucieństwo, obojętność, arogancja lub popełniony błąd doprowadziły do śmierci Hannah.

Większość bohaterów książki, a szczególnie ich męska część, doprowadzała mnie do szału. Naprawdę, nie wiem, kiedy ostatnio spotkałam taką grupę bezdusznych dupków. Każdy z osobna traktuje dziewczyny jak zdobycze, przedmioty, które może postawić na półce, a kolejnego dnia sięgnąć po kolejne trofeum. Do tego odznaczają się niezwykłą wręcz arogancją i przekonaniem o własnej wyjątkowości. Brr! Aż mi się robi niedobrze na myśl o nich! I chociaż Clay był jednym z tych "lepszych" wśród złych, to nie wiem, co mam o nim myśleć.

Jednocześnie wiem, że rola, jaką odegrał w drodze do samobójstwa Hannah nie może się równać z tym, co zrobili na przykład Bryce lub Marcus, a jego uczucia do dziewczyny też przemawiają za tym, że chłopak miał serce na właściwym miejscu, ale... Clayowi zdarzają się tak bezmyślne komentarze i wtrącenia, że wydaje się naprawdę płytką i głupią postacią. Nie można mu jednak odmówić tego, że autentycznie przejął się jej losem i zawsze wydawał się być tą osobą, dla której Hannah coś znaczyła.

W miarę rozwijania się książki i poznawania kolejnych taśm, trudniej jest przestać czytać. Jest to książka na tyle krótka i wciągająca, że bez trudu można przeczytać ją w dwa wieczory. Wiecie, są takie historie, po których przeczytaniu jedyne, co możecie robić, to leżeć, gapiąc się bezcelowo w przestrzeń i rozmyślając o książce. 13 powodów to jedna z tych powieści - pozostawia po sobie ślad i nie pozwala zapomnieć o sobie każdemu, kto zdecyduje się ją poznać.

PODSUMOWANIE:
13 powodów to książka, która zostawia w sercu czytelnika wielką ziejącą dziurę i pustkę, którą ciężko jest wypełnić. Im bardziej rozwija się akcja powieści, tym trudniej jest się od niej oderwać i tym bardziej emocjonalnie się w nią angażujemy. Oprócz niezwykłej historii, jaką opowiada nam Jay Asher, otrzymujemy też zapadający w pamięć mądry przekaz. Z całego serca polecam wszystkim tę książkę!

PS. Jestem ciekawa, czy widzieliście wspomnianą ekranizację na podstawie tej książki. Czy jest tu ktoś, kto zna zarówno powieść, jak i serial? Jak je porównujecie? :)

PS2. Polecam puścić sobie w tle poniższą piosenkę. Wydaje mi się, że wyjątkowo pasuje do 13 powodów...

PS3. Skoro obiecałam, to niech będzie - pozdrawiam Anię i Krzysia! <3
_________________________
Zapraszam także na: